PET Fabrikası: Balyadan Gıda Sınıfı rPET’e Adım Adım
Sertifikalar bir tesisin bir standardı karşıladığını söyler; nasıl karşıladığını göstermez. AB, geri dönüştürülmüş içeriğin nasıl doğrulanacağını (Birlik dışından gelen malzeme dahil) şu anda yazarken (bkz. PPWR ayna maddesi analizimiz), giderek daha fazla alıcı sürecin kendisini görmek istiyor. Kırklareli’deki tesisimizde balya ile big bag arasında neler olduğunu, her aşamanın geride bıraktığı kayıtlarla birlikte adım adım anlatıyoruz.
1. Balya kabulü ve değerlendirme
Tüketici sonrası PET şişeler belediye toplama sistemlerinden, lisanslı toplayıcılardan ve 1 Temmuz 2026’dan beri depozito iade sisteminden preslenmiş balyalar halinde gelir. Her parti kabul edilmeden önce tartılır, numunelenir ve sınıflandırılır: ağırlıkça PET oranı, renk karışımı, nem ve hattın ilerisinde en çok sorun çıkaran kirleticiler; başta PVC, diğer polimerler, metaller ve organik kalıntılar. Her balyanın tedarikçisi, kaynağı ve sınıfı bu noktada kayda geçer. İzlenebilirlik zincirinin ilk halkası ve bir eşdeğerlik denetiminin ilk bakacağı yer burasıdır.
2. Ön ayrıştırma: optik, mekanik ve manyetik
Balyalar açılır; akış, sensör bazlı ayırıcılara ulaşmadan önce eleklerden ve manyetik ayırmadan geçer. TOMRA yakın kızılötesi (NIR) ve renk üniteleri PET dışı polimerleri, renkli şişeleri ve PVC’yi ayırır; hat üzerindeki manuel kalite kontrol sensörlerin kaçırdığını yakalar. Sonuç, %99,8 polimer saflığına ve %0,5’in altında renk sapmasına sahip şeffaf ve açık mavi bir PET akışıdır. Ayrılan kapak ve etiketler çöpe gitmez: HDPE kapak, etiket ve polipropilen yan ürünlerimiz olarak değerlendirilir.
3. Kırma ve sıcak yıkama
Ayrıştırılmış şişeler flake haline kırılır ve sıcak yıkama hattında yıkanır. Isı ve sürtünme yapıştırıcıyı, etiket kalıntılarını ve gıda artıklarını uzaklaştırır; yüzdürme-batırma ayırması sudan hafif olan poliolefin kalıntılarını alır; ardından durulama ve kurutma kademeleri gelir. Saflık hattın sonunda yeniden ölçülür ve bir parti serbest bırakılmadan önce laboratuvardaki Flake Scan optik kontrolü renkli ve kirlenmiş flake’leri tarar.
4. PET flake: ilk ürün
“PET flake nedir?” sorusunun ticari cevabı burada başlar. Sıcak yıkanmış şeffaf ve açık mavi flake, hattan günde 120 ton, yılda 40.000 tonun üzerinde bir kapasiteyle çıkar. Bir kısmı levha ve elyaf müşterileri için big bag’lere paketlenir (Flake, teknik veri sayfası burada); kalanı doğrudan kendi ekstrüzyon hatlarımıza beslenir. Renk bazında ayrılan akışlar yeşil flake ve mix flake olur.
5. Ekstrüzyon, filtrasyon ve SSP
Flake, toplam saatte 3,6 ton kapasiteli iki Starlinger recoSTAR PET 165 HC iV+ hattında kurutulur, eritilir ve filtrelenir. Eriyik filtrasyonu son katı partikülleri tutar; granül haline getirilen malzeme ardından katı hal polikondensasyonuna (SSP) girer. Burada vakum ve ısı altında geçen saatler intrinsik viskoziteyi şişe sınıfına geri çıkarır ve uçucu kirleticileri uzaklaştırır. Granülün gıda temasında (AB) 10/2011 ve (AB) 2022/1616 sayılı tüzüklere uymasını sağlayan dekontaminasyon adımı budur. SSP’den iki sınıf çıkar: şişeden şişeye ve gıda ambalajı için rPET Resin FG, levha, çember ve tekstil uygulamaları için rPET Resin NFG. Granül kapasitesi günde 90 ton, yılda yaklaşık 24.000 ton.
6. Laboratuvar onayı ve paketleme
Hiçbir parti parti raporu olmadan sevk edilmez: intrinsik viskozite, nem, yığın yoğunluğu, renk (L*a*b*) ve kirletici sayımları, rPET Kalitesi Nasıl Ölçülür? yazısında anlattığımız gibi laboratuvarımızda ölçülür. Granül big bag’lere paketlenir, parti numarasıyla etiketlenir ve yüklemeye kadar kapalı alanda depolanır. İki granül sınıfının veri sayfaları: rPET Resin FG ve rPET Resin NFG.
Malzemeyle birlikte çıkan belgeler
Bir evrak izi olarak okunduğunda altı aşama şunları üretir: her balya için giriş kaydı, ayrıştırma ve yıkama hattı logları, parti laboratuvar raporları, her teslimatla giden analiz sertifikaları ve tesis düzeyindeki sertifikalar: gıda temas süreci için EFSA ve FDA, geri dönüştürülmüş içerik gözetim zinciri için GRS (bkz. sertifikalarımız). Sıkı bir ayna maddesi için bastıran birliklerin üçüncü ülke tesislerinden göstermesini beklediği kanıt seti de tam olarak bu: belgelenmiş girdi kaynağı, denetlenmiş süreç ve yıllık üçüncü taraf sertifikası.
2026’da neden önemli?
Avrupa’da PET geri dönüşüm kapasitesi daralıyor ve ithalat mercek altında; alıcıların AB dışı malzeme hakkında daha zor sorular sorması haklı. Bizim vermeyi tercih ettiğimiz cevap bir ziyaret. Kırklareli Bulgaristan sınırına 100 km’den yakın; Almanya, İtalya veya İspanya’ya kara nakliyesi günler meselesi ve tesis turu güzergâhtan kısa bir sapma. Sertifikanın arkasındaki süreci görmek için tur ya da tam parti kaydıyla numune talebiyle bize ulaşın. Sürecin kısa özeti geri dönüşüm süreci sayfamızda.