rPET Kalitesi Nasıl Ölçülür? Doğa Pet Laboratuvarı

“Yüksek saflıkta rPET” sektörde herkesin kullandığı bir ifade. Peki bu iddia nasıl ölçülüyor, hangi eşikler kabul edilebilir sayılıyor ve bir alıcı tedarikçisinden hangi rakamları istemeli? Kırklareli’deki tesisimizde her partide takip ettiğimiz ölçütleri açalım.

1. Polimer Saflığı: %99,8 Neden Önemli?

Geri dönüştürülmüş PET’in içine karışan farklı polimerler (PVC, PE, PP gibi) eritme aşamasında bozunarak sarı renk, jel oluşumu ve mekanik zayıflık yaratır. Tesisimizde kullanılan TOMRA sensör bazlı ayrıştırma sistemleriyle polimer saflığını %99,8 seviyesine, renk farkını ise %0,5’in altına indiriyoruz.

Bu iki değer birbirini besler: saflık arttıkça eriyik daha öngörülebilir davranır, renk tutarlılığı da artar. Gıda sınıfı ambalajda bu doğrudan ürün güvenliği ve raf ömrü demek; tekstil tarafında ise boyama tutarlılığı ve elyaf kopma oranı demek.

2. Safsızlık (ppm) ve Eriyik Filtre Performansı

Doğa Pet flake ürünümüzde ortalama safsızlık 100 ppm’in altında tutuluyor. Bu eşiğin pratik karşılığı eriyik filtre performansıdır: safsızlık ne kadar düşükse filtre o kadar geç tıkanır, hat duruşu ve fire o kadar azalır. Alıcı tarafında bu, doğrudan üretim maliyeti kalemidir.

Flake Scan ile Optik Kontrol

Laboratuvarımızda flake scan cihazıyla numuneler optik olarak taranıyor; renkli parçacık, siyah nokta, metal ve yabancı polimer sayımı parti bazında raporlanıyor. Hat üzerindeki ayrıştırma bir kalite üretim adımıysa, flake scan bunun bağımsız doğrulama adımıdır — üretimin kendi kendini onaylamasına izin vermeyen bir kontrol noktası.

3. IV Değeri ve SSP Süreci

İçsel viskozite (IV), PET zincir uzunluğunun ölçüsüdür ve şişeden şişeye uygulamalarda belirleyicidir. Geri dönüşüm sırasında IV düşme eğilimindedir; bunu telafi etmek için katı hal polikondenzasyonu (SSP) uygulanır.

Tesisimizde iki adet Starlinger recoSTAR PET 165 HC iV+ sistemi çalışıyor; saatte 3,6 ton kapasiteyle yılda yaklaşık 28.000 ton şişe sınıfı rPET granül üretiliyor. Starlinger’ın şişeden şişeye geri dönüşüm yöntemi FDA ve EFSA başta olmak üzere uluslararası otoritelerce onaylı. Toplamda tesis günde 120 ton pet flake ve 90 ton granül üretim kapasitesine sahip.

4. Dekontaminasyon ve Sertifikasyon

Gıda temaslı uygulamalarda kritik eşik, sürecin uçucu kirleticileri kabul edilebilir sınırların altına indirdiğinin onaylanmış olmasıdır. Süreçlerimiz EFSA, FDA ve GRS (Global Recycled Standard) sertifikalarıyla belgeli. AB tarafında (EU) 2022/1616 uyarınca gıda temaslı ambalajda yalnızca EFSA onaylı süreçlerle üretilmiş geri dönüştürülmüş plastik kullanılabildiği için, bu sertifikasyon bir pazarlama unsuru değil giriş biletidir.

GRS ise izlenebilirlik tarafını kapsar: geri dönüştürülmüş içerik oranının ve tedarik zinciri kayıtlarının bağımsız denetimi. Sertifikasyon altyapımızın bütününü daha önce ayrıntılı ele almıştık.

Alıcı Olarak Hangi Rakamları İstemelisiniz?

Bir rPET tedarikçisini değerlendirirken parti bazında şu verileri talep etmek makul bir asgari:

• Polimer saflığı (%) ve ölçüm yöntemi
• Safsızlık (ppm) ve renkli parçacık sayımı
• IV değeri ve tolerans aralığı
• Renk ölçümü (L*a*b* veya sapma yüzdesi)
• EFSA süreç onay referansı, GRS transaction certificate

Bu listeye cevap veremeyen bir tedarikçi, gıda sınıfı üretim veya AB’ye ihracat için risk taşır.

Numune ile Seri Üretim Arasındaki Fark

Sık karşılaşılan bir tuzak, numune partisinin seri üretimi temsil etmemesidir. Bunu elemek için numune verilerini tek başına değil, aynı sınıfın son birkaç partisine ait raporlarla birlikte istemek gerekir. Değerlerin parti bazında ne kadar dar bir bantta kaldığı, ortalama değerin kendisinden daha çok şey anlatır: dalgalanan bir tedarik zinciri, iyi bir ortalamaya rağmen hattınızda sorun çıkarır.

Kalite, Tek Seferlik Değil Sürekli Bir Ölçüm

Ölçüm altyapısı olmadan “yüksek kalite” iddiası doğrulanamaz. Kırklareli tesisimizde TOMRA ayrıştırma, flake scan optik kontrol ve laboratuvar analizlerini birlikte çalıştırmamızın nedeni bu: her partinin sayısal bir karnesi olsun, alıcı da bu karneyi görebilsin. Ürün spesifikasyonlarımızı inceleyebilir, ihtiyacınıza uygun sınıf için bizimle iletişime geçebilirsiniz.